Informatie over Javascript en JavaScript invoegen op je website

Met HTML kun je simpele websites maken. Maar HTML is een opmaaktaal en geen programmeertaal of scripting language. Om je website interactief te maken en webaplicaties te ontwikkelen moet je gebruik maken van scripting languages zoals JavaScript. JavaScript wordt ondersteund door vrijwel alle internetbrowsers.

De syntaxis van JavaScript vertoont overeenkomsten met de programmeertaal Java. Ze worden ook vaak met elkaar verward. Maar ze zijn totaal verschillend: JavaScript heeft meer gemeen met functionele programmeertalen; en Java met de objectgeoriënteerde talen.

De geschiedenis van JavaScript

Netscape ontwikkelde in 1995 de eerste versie van JavaScript, als script-taal voor de Netscape Navigator browser. JavaScript heette toen nog Mocha en later LiveScript. Eind 1995 nam SUN (de ontwikkelaar van JAVA) het over en hernoemde het naar JavaScript. De ondersteuning door Sun leidde er toe dat vele andere bedrijven JavaScript als standaard erkenden.

Ook Microsoft besloot de taal te gaan ondersteunen in Internet Explorer, maar ontwikkelde een eigen implementatie van JavaScript onder de naam JScript.

Met de introductie van JavaScript ontstonden de eerste mogelijkheden om webpagina’s  interactief te maken. Een aantal jaar later leidde dat tot Dynamic HTML (DHTML).

De meest opvallende kenmerken ten opzichte van andere talen van JavaScript zijn:

•    Prototype gebaseerde overerving in plaats van klasse gebasseerde overerving.
•    Functies in JavaScript zijn firstclass: functies zijn gewone objecten. JavaScript heeft daardoor meer gemeen met functionele programmeertalen.
•    Objecten zijn associatieve arrays.
•    Ingebouwde ondersteuning met speciale syntaxis voor reguliere expressies

Client-side en server-side

JavaScript wordt client-side vooral gebruikt in interactieve webpagina's. Net als bij andere scripttalen is er een interpreter nodig om de geprogrammeerde opdrachten uit te voeren. Een interpreter is een speciaal computerprogramma dat programma's verwerkt die in een bepaalde programmeertaal geschreven zijn. Vrijwel alle browsers beschikken over een eigen interpreter voor JavaScript. Windows heeft een ingebouwde interpreter: jscript.

JavaScript kan ook gebruikt worden voor server-side scripting. Server-side scripting is de technologie die gebruikt wordt om dynamisch HTML-pagina's te genereren die onder andere op basis van parameters een andere inhoud en/of design krijgen. Dit moet niet verward worden met DHTML.

JavaScript invoegen in je HTML webpagina

Om de browser te laten weten dat je een script gaat gebruiken gebruik je de begintag <SCRIPT> .  Omdat er tegenwoordig vele scripttalen bestaan moet je aangeven dat er JavaScript gebruikt wordt. Voor browsers van versie 3 en lager kan dat door LANGUAGE="JavaScript" toe te voegen. Voor de nieuwe browsers die HTML 4.01 ondersteunen voeg je  TYPE="type/JavaScript" toe. Het script-deel wordt afgesloten met </SCRIPT>. In totaal wordt dit dus:

<SCRIPT LANGUAGE="JavaScript" TYPE="text/JavaScript">
//hier komt de JavaScript code
</SCRIPT>

In plaats van het niet-officiële text/JavaScript mag je ook application/x-JavaScript gebruiken.
Je ziet ook nog wel eens <script> code </script> zonder dat de language of type wordt aangegeven. JavaScript was tot een aantal jaar geleden het enige script dat gebruik werd in HTML dus met alleen <script> wist elke browser dat het om JavaScript ging.

Bij oudere browsers die geen JavaScript ondersteunen

<SCRIPT LANGUAGE="JavaScript" TYPE="text/JavaScript">
<!--
//hier komt de code van je script
// -->
</script>
•    <!-- : dit verbergt het script voor browsers die geen JavaScript ondersteunen. Is niet echt nodig aangezien tegenwoordig vrijwel alle browsers JavaScript ondersteunen.
•    // --> : Geeft het einde van het verbergen voor oude browsers aan

Noscript

Met het noscript-element kan je de gebruiker ervan op de hoogte stellen dat de JavaScript-code niet door de browser kan worden uitgevoerd. Browsers die scripts ondersteunen kennen deze tag en weten dat ze de inhoud moeten negeren. Browsers die geen scripts ondersteunen kennen deze tag niet, negeren dus de noscript-tag en tonen de inhoud ervan op het scherm.
<script type="text/JavaScript">
<!--
//hier komt de JavaScript-code
// -->
</script>
<noscript>
JavaScript wordt niet uitgevoerd door de gebruikte browser
</noscript>

Waar plaats je je script

Je kunt JavaScript script in totaal op vier manieren plaatsen:

•    in het head gedeelte van de pagina
•    in het body gedeelte
•    in het head én het body gedeelte
•    of in een extern bestand

Scripts in het head gedeelte: Het head gedeelte van een pagina wordt het eerst geladen, dus vóór dat de code uit het body gedeelte uitgevoerd wordt. Soms is het vereist om bepaalde JavaScript code in het head gedeelte te zetten, bijvoorbeeld bij het gebruik van functies in JavaScript. Het scriptgedeelte komt dan tussen de </head> en </head> tags.

Scripts in het body gedeelte: In het body gedeelte plaats je scripts die uitgevoerd moeten worden als de inhoud van de pagina geladen wordt. Nu plaats je het scriptgedeelte tussen de <body> en </body> tags.

Scripts in het head én het body gedeelte: Je kunt dus zowel JavaScript in het head gedeelte en in het body gedeelte van je pagina zetten. Het komt vaak voor dat er eerst een aantal functies of variabelen in het head gedeelte worden benoemd met een JavaScript-code, waarna ze door een script in het body gedeelte worden opgeroepen en uitgevoerd. Er is geen limiet aan het aantal scripts dat je in een pagine mag gebruiken.

Een extern script: Een extern script is een JavaScript code die in een apart bestand staat. Dit is een JavaScript bestand met de extensie .js. Zo'n extern script is vooral handig als je een bepaald script op meerdere pagina's wilt uitvoeren. Nu kun je gewoon naar het externe bestand verwijzen, zonder dat je de JavaScript code op iedere pagina hoeft in te voeren. In het externe script staat alleen JavaScript code! Je moet er dus geen HTML tags in zetten. In de HTML pagina verwijs je naar het externe script door middel van de volgende code:
<script language="JavaScript" src="/script.js">
</script>

Commentaar

Bij elke programmeertaal is er een manier om commentaar bij je script te plaatsen. In HTML doe je dit zo:

<!-- Hier het commentaar --> .

Het is bijvoorbeeld handig om vlak vóór een JavaScript functie wat commentaar te plaatsen over de inhoud van de functie. Dan weet je later precies wat de JavaScript functie precies doet.
Of je kunt je commentaar binnen de JavaScript begin en eindtag plaatsen. Dan ziet commentaar er zo uit:

// Achter deze streepjes staat de commentaar
/* Als je een commentaar wil van meerdere regels gebruik je deze tekens aan het begin en aan het einde plaats je een */